Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 12/2026/NQ-CP về thực hiện một số giải pháp cấp bách trong quản lý an toàn đập, hồ chứa nước, nhằm chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai cực đoan, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du.
Nghị quyết áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác quản lý an toàn đập, hồ chứa nước trên phạm vi cả nước.
Nghị quyết này quy định về một số giải pháp cấp bách trong quản lý an toàn đập, hồ chứa nước và vùng hạ du trong trường hợp mưa, lũ vượt tần suất thiết kế; mưa, lũ gây ngập lụt ở hạ du hồ chứa trên diện rộng có nguy cơ gây thiệt hại lớn về người, tài sản và các công trình cơ sở hạ tầng; động đất vượt tiêu chuẩn thiết kế trên lưu vực hồ chứa nước hoặc tác động khác gây mất an toàn cho đập (tình huống khẩn cấp).
Theo Nghị quyết, việc vận hành hồ chứa trong tình huống khẩn cấp phải bảo đảm nguyên tắc tuân thủ các quy định của pháp luật về đảm bảo an toàn đập, hồ chứa nước, phòng thủ dân sự, phòng, chống thiên tai và pháp luật có liên quan.
Ưu tiên dành dung tích hữu ích của hồ chứa để thực hiện nhiệm vụ cắt, giảm lũ cho hạ du khi vận hành liên hồ chứa, đơn hồ trong mùa mưa lũ và trong tình huống dự báo có thể xảy ra mưa lũ lớn, đặc biệt lớn trên lưu vực.
Phân định rõ trách nhiệm của các chủ thể trong vận hành hồ chứa, đảm bảo rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm và rõ kết quả.
Về quy trình vận hành, lệnh vận hành liên hồ và đơn hồ chứa do cơ quan có thẩm quyền ban hành, đồng thời đảm bảo các quy định sau: vận hành hồ chứa theo diễn biến mưa, lũ thực tế trong năm; điều hành mực nước trước lũ theo các kịch bản mưa, lũ lớn, cực đoan để tăng tối đa dung tích phòng lũ; sử dụng một phần dung tích phòng lũ từ mực nước dâng bình thường đến mực nước lũ thiết kế để cắt, giảm lũ cho hạ du.
Về trách nhiệm chỉ đạo vận hành, Nghị quyết quy định Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Hồng; các lưu vực sông khác do Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện.
Trường hợp dự báo lũ về hồ có khả năng vượt lưu lượng hoặc mực nước lũ thiết kế hoặc mực nước lũ ở hạ du có nguy cơ vượt mức nước lũ lịch sử hoặc các tình huống bất thường khác có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn đập, hồ chứa nước, công trình đê điều hoặc đe dọa đến an toàn dân cư ở hạ du, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chuyên môn, chuyên gia tính toán xây dựng các kịch bản, hỗ trợ Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định vận hành các hồ chứa trên địa bàn để bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước, công trình đê điều và dân cư.
Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/5/2026.