Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác thông tin, truyền thông

Tham dự lớp tập huấn có ông Trịnh Xuân Quảng, Phó Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; cùng lãnh đạo, đại diện lãnh đạo, công chức, viên chức và cán bộ trực tiếp phụ trách công tác thông tin, báo chí, truyền thông tại các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ.

Tham gia giảng dạy, trao đổi tại lớp tập huấn có TS. Phạm Ngọc Anh, Chuyên viên cao cấp, Phòng Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và TS. Nguyễn Nga Huyền, Phó Chủ nhiệm Khoa Marketing và Truyền thông, Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Phát biểu khai mạc, ông Trịnh Xuân Quảng, Phó Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công tác thông tin, báo chí và truyền thông chính sách đang đứng trước những yêu cầu mới cả về thể chế, phương thức tổ chức và ứng dụng công nghệ.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, yêu cầu đặt ra là tiếp tục chuyển mạnh từ phương thức đưa tin hoạt động sang truyền thông chính sách và kết quả thực thi chính sách; từ phản ứng khi phát sinh vụ việc sang chủ động cung cấp thông tin từ sớm, từ xa; đồng thời lấy hiệu quả và tác động truyền thông làm một trong những yếu tố quan trọng trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Theo ông Trịnh Xuân Quảng, ứng dụng AI trong công tác thông tin, báo chí và truyền thông cần được tiếp cận theo hướng thiết thực, hiệu quả và có kiểm soát. Mục tiêu không phải sử dụng AI thật nhiều, mà là sử dụng đúng việc, đúng dữ liệu, an toàn, có kiểm chứng, qua đó thực sự nâng cao hiệu quả công việc.

Việc ứng dụng AI phải gắn với trách nhiệm của cán bộ, biên tập viên và người trực tiếp tạo lập, xử lý thông tin; bảo đảm tính chính xác của nội dung, an toàn dữ liệu, tuân thủ quy định của pháp luật và các yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp. Trong mọi trường hợp, con người vẫn giữ vai trò kiểm soát, kiểm chứng, phê duyệt và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm thông tin cuối cùng.

Cập nhật quy định pháp luật về báo chí và cung cấp thông tin

Tại lớp tập huấn, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao đổi chuyên đề về các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động báo chí, tập trung vào những nội dung mới của Luật Báo chí năm 2025 và các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành.

Các nội dung được trao đổi tập trung vào những vấn đề đang đặt ra trong hoạt động báo chí, truyền thông trên môi trường số; trong đó có quy định về hoạt động báo chí trên không gian mạng, phát triển nền tảng số báo chí quốc gia, hoạt động liên kết, cấp và sử dụng thẻ nhà báo, cơ quan thường trú, văn phòng đại diện và phóng viên thường trú.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Văn Hiếu trao đổi về những quy định mới liên quan đến phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước. Trong đó, làm rõ trách nhiệm của người phát ngôn, các hình thức cung cấp thông tin phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và trách nhiệm của người đứng đầu trong bảo đảm thông tin được cung cấp thống nhất, kịp thời, chính xác và đúng quy định.

Đối với những sự kiện, vấn đề quan trọng, có tác động lớn đến xã hội, việc cung cấp thông tin ban đầu kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong định hướng dư luận, hạn chế khoảng trống thông tin, giảm nguy cơ phát sinh khủng hoảng truyền thông và sự lan truyền của thông tin sai lệch.

Tăng tính chủ động trong truyền thông chính sách

Trao đổi về công tác thông tin, báo chí và truyền thông chính sách của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, TS. Phạm Ngọc Anh, Chuyên viên cao cấp, Phòng Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Bộ tập trung làm rõ những yêu cầu đặt ra từ thực tiễn hoạt động truyền thông của Bộ.

Các nội dung được đề cập gồm quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí; cung cấp, cập nhật thông tin trên Cổng/Trang thông tin điện tử; chủ động cung cấp thông tin, truyền thông chính sách và phối hợp xử lý các vấn đề báo chí, dư luận quan tâm; theo dõi, tổng hợp thông tin báo chí; nhận diện vấn đề, cảnh báo và tham mưu xử lý.

Thông qua việc trao đổi các tình huống thực tiễn trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, học viên có thêm cơ hội nhận diện những yêu cầu đối với công tác thông tin trong từng tình huống cụ thể, từ đó nâng cao tính chủ động, khả năng phối hợp và tham mưu xử lý thông tin.

Thực hành khai thác AI gắn với kiểm soát rủi ro

Một trong những nội dung trọng tâm của lớp tập huấn là chuyên đề về kỹ năng khai thác, sử dụng AI trong công tác thông tin, báo chí và truyền thông do TS. Nguyễn Nga Huyền, Phó Chủ nhiệm Khoa Marketing và Truyền thông, Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày.

Học viên được hướng dẫn cách xây dựng câu lệnh (prompt) có cấu trúc, trong đó xác định rõ vai trò, nhiệm vụ, bối cảnh, nguồn dữ liệu đầu vào, yêu cầu, định dạng đầu ra và các giới hạn đối với AI. Đây được xem là kỹ năng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng tương tác với các công cụ AI, đồng thời giúp người sử dụng kiểm soát tốt hơn kết quả đầu ra.

Bên cạnh đó, giảng viên hướng dẫn quy trình ứng dụng AI trong xử lý thông tin theo các bước từ trích xuất dữ kiện, xây dựng bản nháp đến phản biện, kiểm chứng và biên tập trước khi xuất bản. Đặc biệt, đối với số liệu, quy định pháp luật và những thông tin có mức độ rủi ro cao, AI không được tự suy đoán hoặc bổ sung những dữ kiện chưa được xác thực.

Việc sử dụng AI cũng được đặt trong yêu cầu kiểm soát các rủi ro liên quan đến thông tin sai lệch, dữ liệu nhạy cảm, bản quyền, giả mạo và trách nhiệm biên tập. Qua đó, nhấn mạnh nguyên tắc AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò kiểm chứng, thẩm định và quyết định của con người.

Bên cạnh các nội dung lý thuyết, chương trình tập huấn dành thời lượng cho học viên trực tiếp thực hành xây dựng câu lệnh, khai thác AI trong xử lý thông tin, báo chí và các tình huống truyền thông cụ thể.

Các bài tập tập trung vào kỹ năng tổng hợp, phân tích thông tin, xác định vấn đề cốt lõi, xây dựng nội dung hỏi – đáp và chuyển đổi thông tin thành các sản phẩm truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng. Qua thực hành, học viên có điều kiện trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện những khó khăn trong quá trình ứng dụng AI và tìm kiếm giải pháp phù hợp với đặc thù công việc của từng cơ quan, đơn vị.