Ngày Nước Thế giới (22/3) năm 2026 được Liên Hợp Quốc phát động với chủ đề “Nước và bình đẳng giới”, gửi đi thông điệp xuyên suốt: “Nơi dòng nước chảy, bình đẳng nảy mầm”. Đây không chỉ là lời kêu gọi bảo vệ tài nguyên nước, mà còn nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa nước và công bằng xã hội, đặc biệt là bình đẳng giới.
Trong bối cảnh hiện nay, khủng hoảng nước toàn cầu đang tác động đến mọi quốc gia, mọi cộng đồng, nhưng mức độ ảnh hưởng không đồng đều. Tại nhiều khu vực, đặc biệt là vùng nông thôn, miền núi và các khu vực thiếu điều kiện hạ tầng, phụ nữ và trẻ em gái thường là nhóm chịu tác động nặng nề nhất. Họ không chỉ là những người trực tiếp đi lấy nước, quản lý nước trong gia đình mà còn đảm nhiệm vai trò chăm sóc người thân khi phát sinh các bệnh liên quan đến nguồn nước không an toàn. Điều này khiến họ phải đánh đổi thời gian học tập, cơ hội việc làm, thậm chí là sức khỏe và sự an toàn cá nhân.
Ngày Nước Thế giới (22/3) năm 2026 được Liên Hợp Quốc phát động với chủ đề “Nước và bình đẳng giới”, gửi đi thông điệp xuyên suốt: “Nơi dòng nước chảy, bình đẳng nảy mầm”Tuy nhiên, một thực tế đáng lưu ý là trong nhiều hệ thống quản trị tài nguyên nước, phụ nữ và trẻ em gái vẫn chưa được tạo điều kiện tham gia đầy đủ vào quá trình ra quyết định, từ hoạch định chính sách đến phân bổ nguồn lực hay triển khai các giải pháp. Sự thiếu vắng tiếng nói này đã góp phần làm gia tăng khoảng cách giới, đồng thời khiến các giải pháp về nước chưa thực sự toàn diện và bền vững.
Trước thực trạng đó, chủ đề của Ngày Nước Thế giới 2026 đặt ra yêu cầu cần có cách tiếp cận mang tính chuyển đổi, dựa trên quyền con người, trong đó bảo đảm quyền tiếp cận nước sạch và dịch vụ vệ sinh an toàn cho mọi người dân. Đồng thời, cần tăng cường vai trò, tiếng nói và quyền tham gia của phụ nữ trong toàn bộ chu trình quản lý tài nguyên nước – từ thiết kế hệ thống cấp nước, vận hành, đến xây dựng chính sách và giám sát thực hiện.
Phụ nữ không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn là lực lượng quan trọng thúc đẩy các giải pháp sáng tạo và bền vững trong lĩnh vực nước. Họ có thể đóng vai trò là kỹ sư, nhà khoa học, nông dân, cán bộ môi trường hay lãnh đạo cộng đồng – những nhân tố trực tiếp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng tài nguyên nước.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai liên quan đến nước ngày càng gia tăng, cùng với áp lực về tài chính, hạ tầng và những rào cản xã hội, việc quản lý tài nguyên nước đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội. Nước cần được nhìn nhận như một tài sản chung, cần được quản trị một cách bền vững, công bằng và có trách nhiệm.
Đáng chú ý, thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực nước không chỉ là trách nhiệm của phụ nữ. Nam giới và trẻ em trai cần được huy động như những đối tác tích cực trong việc thay đổi nhận thức, hành vi và các chuẩn mực xã hội, từ đó cùng chung tay xây dựng môi trường tiếp cận nước sạch, vệ sinh an toàn cho tất cả mọi người.
Chỉ khi bảo đảm sự tham gia bình đẳng của mọi đối tượng, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái, các dịch vụ cấp nước mới có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu của xã hội, đồng thời nâng cao tính bao trùm, hiệu quả và khả năng thích ứng trước các thách thức trong tương lai.
Thông qua Ngày Nước Thế giới 2026, cộng đồng quốc tế và mỗi quốc gia được kêu gọi nhìn nhận rõ hơn mối quan hệ giữa nước, bình đẳng giới và phát triển bền vững. Khi phụ nữ có tiếng nói và vai trò trong quản trị tài nguyên nước, nước không chỉ là yếu tố duy trì sự sống mà còn trở thành động lực thúc đẩy một xã hội công bằng, thịnh vượng và bền vững hơn cho tất cả mọi người.