Việt Nam và Lào thúc đẩy hợp tác chia sẻ dữ liệu, quản lý tài nguyên nước xuyên biên giới

Ngày 13/10 tại Hà Nội, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Việt Nam Ngô Mạnh Hà đã tiếp và làm việc với ông Vinvilay Sayaphone, Phó Cục trưởng Cục tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào; cùng đại diện IUCN Việt Nam và IUCN Lào nhằm trao đổi thông tin và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan về quản lý tài nguyên nước xuyên biên giới, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, sử dụng bền vững tài nguyên nước và bảo vệ hệ sinh thái các lưu vực sông.

 

Tại cuộc làm việc, các bên tập trung trao đổi về việc hoàn thiện dự thảo Thỏa thuận hợp tác giữa Việt Nam và Lào trong lĩnh vực tài nguyên nước, hướng tới thiết lập khuôn khổ hợp tác song phương thực chất, hiệu quả và lâu dài. Các lĩnh vực ưu tiên được thảo luận bao gồm chia sẻ dữ liệu tài nguyên nước, tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp giám sát và dự báo diễn biến nguồn nước, nâng cao năng lực cảnh báo sớm, cũng như nghiên cứu các cơ chế phối hợp trong quản lý, khai thác và sử dụng nguồn nước tại các lưu vực sông xuyên biên giới.

Trong bối cảnh tài nguyên nước ngày càng chịu tác động của biến đổi khí hậu, các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu khai thác, sử dụng nước gia tăng, tăng cường hợp tác giữa hai nước có ý nghĩa quan trọng trong chủ động ứng phó với các thách thức chung. Việc trao đổi thông tin kịp thời, có hệ thống và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước, hỗ trợ quá trình ra quyết định và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan.

Một trong những nội dung trọng tâm được trao đổi là định hướng xây dựng nền tảng chia sẻ dữ liệu tài nguyên nước xuyên biên giới giữa Việt Nam và Lào. Các bên thảo luận về phạm vi, nhu cầu dữ liệu ưu tiên, khả năng kết nối với các hệ thống quan trắc và cơ sở dữ liệu hiện có, cũng như trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong thu thập, quản lý và trao đổi thông tin. Trong đó, dữ liệu thủy văn, thông tin về hồ chứa, tình hình vận hành các công trình thủy điện bậc thang và hệ thống cảnh báo sớm là những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, nhằm tăng cường khả năng theo dõi, dự báo và phối hợp quản lý nguồn nước giữa hai nước.

Bên cạnh chia sẻ dữ liệu, các bên cũng trao đổi về việc tăng cường hợp tác kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và phát huy vai trò của các cơ chế hợp tác hiện có trong quản lý tài nguyên nước tổng hợp theo lưu vực sông. Việc kết hợp hoàn thiện khuôn khổ hợp tác song phương với triển khai các hoạt động cụ thể được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước, đồng thời nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống bất thường có thể phát sinh trên các lưu vực sông xuyên biên giới.

Trong khuôn khổ cuộc làm việc, các bên cũng rà soát tiến độ và trao đổi về việc triển khai dự án “Thúc đẩy an ninh nguồn nước và môi trường cho các lưu vực sông xuyên biên giới sông Mã và sông Neun/Cả và vùng ven biển liên quan”. Các nội dung thảo luận tập trung vào tiến độ tham vấn, những vấn đề kỹ thuật, thể chế và hành chính cần tiếp tục giải quyết, qua đó xác định các hoạt động có thể hỗ trợ thúc đẩy hợp tác giữa hai nước. Dự án đồng thời là một khuôn khổ hỗ trợ đối thoại, tăng cường năng lực và thúc đẩy các hành động hợp tác trong quản lý tài nguyên nước và bảo vệ hệ sinh thái lưu vực sông.

Trên cơ sở trao đổi, các bên thống nhất tiếp tục phối hợp hoàn thiện dự thảo Thỏa thuận hợp tác về tài nguyên nước giữa Việt Nam và Lào; xác định các lĩnh vực ưu tiên, nhu cầu dữ liệu và phương thức phối hợp phù hợp với điều kiện thực tiễn. Đồng thời, các bên sẽ xây dựng kế hoạch hành động, làm rõ trách nhiệm của Cục Quản lý tài nguyên nước Việt Nam (DWRM), Cục Tài nguyên nước Lào (DWR) và IUCN, cùng tiến độ dự kiến triển khai trong giai đoạn tiếp theo. Mục tiêu kí kết Thỏa thuận hợp tác này trong Cuộc họp của Ủy ban liên chính phủ Việt Nam – Lào lần thứ 49 sẽ diễn ra vào cuối năm nay.

Thông qua việc tăng cường trao đổi thông tin, hoàn thiện cơ chế phối hợp và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác chung, Việt Nam và Lào hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước xuyên biên giới, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và hệ sinh thái lưu vực sông, đồng thời tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nước.

Dự án “Thúc đẩy an ninh nguồn nước và môi trường cho các lưu vực sông xuyên biên giới sông Mã và sông Neun/Cả và vùng ven biển liên quan” được triển khai trong khuôn khổ hỗ trợ của Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) về Nguồn nước Quốc tế (IW), từ tháng 11/2023 đến tháng 7/2028, nhằm hỗ trợ Việt Nam và Lào tăng cường hợp tác quản lý tài nguyên nước và bảo vệ hệ sinh thái tại các lưu vực sông liên quan thông qua thúc đẩy đối thoại, hoàn thiện môi trường thể chế và triển khai các hoạt động hợp tác xuyên biên giới.

DWRM