Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Hồng

Ngày 5/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 1928/QĐ-TTg ban hành Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Hồng nhằm nâng cao hiệu quả điều tiết nguồn nước, bảo đảm an toàn công trình, phòng chống lũ và đáp ứng các nhu cầu sử dụng nước ở hạ du.

Theo Quyết định, 7 hồ chứa gồm Sơn La, Hòa Bình, Thác Bà, Tuyên Quang, Lai Châu, Bản Chát và Huội Quảng phải được vận hành theo quy trình thống nhất, với nguyên tắc ưu tiên khác nhau giữa mùa lũ và mùa cạn.

Ưu tiên an toàn công trình, hạ du trong mùa lũ

Trong mùa lũ, ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các công trình thủy điện. Các hồ không được để mực nước vượt cao trình mực nước lớn nhất kiểm tra tương ứng với cấp lũ theo quy định của từng hồ. Cụ thể, hồ Hòa Bình và Thác Bà áp dụng lũ kiểm tra tần suất 0,01%; hồ Tuyên Quang, Bản Chát và Huội Quảng áp dụng lũ kiểm tra tần suất 0,02%; hồ Lai Châu và Sơn La áp dụng mức lũ kiểm tra PMF.

Bên cạnh an toàn công trình, Quy trình đặt yêu cầu bảo đảm an toàn chống lũ cho hạ du. Đối với đồng bằng Bắc Bộ, với các trận lũ tại trạm thủy văn Sơn Tây có chu kỳ lặp lại nhỏ hơn hoặc bằng 300 năm, việc vận hành phải bảo đảm mực nước sông Hồng tại trạm thủy văn Hà Nội không vượt quá cao trình 13,1 m.
Đối với yêu cầu bảo đảm an toàn cho Thủ đô Hà Nội, khi xảy ra các trận lũ tại Sơn Tây có chu kỳ lặp lại nhỏ hơn hoặc bằng 500 năm, mực nước sông Hồng tại trạm Hà Nội phải được kiểm soát không vượt quá cao trình 13,4 m.

Việc phát điện được thực hiện trên cơ sở bảo đảm an toàn công trình, an toàn chống lũ cho hạ du và các hoạt động sản xuất thiết yếu. Các hồ được điều hành để phát điện đạt hiệu quả cao nhất trong phạm vi các yêu cầu an toàn và điều tiết nguồn nước.

Trong mùa cạn, thứ tự ưu tiên được xác định theo hướng bảo đảm an toàn công trình; bảo đảm an ninh nguồn nước phục vụ sinh hoạt và các hoạt động sản xuất thiết yếu ở hạ du; duy trì dòng chảy tối thiểu trên sông và đáp ứng các nhu cầu sử dụng nước khác; đồng thời bảo đảm hiệu quả phát điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Quy định cụ thể thời gian và phương thức vận hành

Quy trình quy định thời gian vận hành mùa lũ từ ngày 15/6 đến ngày 31/10 hằng năm, chia thành ba thời kỳ: từ ngày 15/6 đến ngày 19/7; từ ngày 20/7 đến ngày 31/8; và từ ngày 1/9 đến ngày 31/10. Thời gian vận hành mùa cạn bắt đầu từ ngày 1/11 đến ngày 14/6 năm sau.

Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ chống lũ, việc vận hành các công trình xả đáy, xả mặt phải tuân thủ quy trình vận hành công trình xả, bảo đảm ổn định hệ thống công trình đầu mối. Tùy điều kiện kỹ thuật của thiết bị, các cửa xả có thể được đóng, mở linh hoạt phù hợp với lưu lượng nước đến hồ để điều tiết chống lũ.
Để hạn chế nguy cơ gây thiệt hại cho công trình đầu mối, hệ thống đê điều, hạ tầng, giao thông thủy, bờ sông và hoạt động sản xuất ở hạ du, Quy trình quy định cụ thể phương thức vận hành xả lũ đối với một số hồ.

Đối với hồ Hòa Bình, 6 cửa xả đáy đầu tiên được đóng, mở lần lượt, mỗi cửa cách nhau 6 giờ; các cửa tiếp theo có thể được đóng, mở với thời gian ngắn hơn. Tương tự, đối với hồ Tuyên Quang, 4 cửa xả đáy đầu tiên được đóng, mở lần lượt, mỗi cửa cách nhau 6 giờ; các cửa tiếp theo có thể được vận hành nhanh hơn. Trong thời kỳ xả hiệu chỉnh cuối mùa lũ, thời gian đóng, mở cửa xả đáy cuối cùng có thể được rút ngắn tùy theo lưu lượng nước đến hồ.

Phân định rõ trách nhiệm quản lý, vận hành

Quyết định 1928/QĐ-TTg đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm của Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia; Phó Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Bộ trưởng Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan.

Đối với các địa phương, Quy trình xác định trách nhiệm của Chủ tịch UBND, Trưởng ban Chỉ huy phòng thủ dân sự các tỉnh, thành phố Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và Hải Phòng trong tổ chức thực hiện, phối hợp vận hành và bảo đảm an toàn vùng hạ du.

Các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa gồm Công ty Thủy điện Sơn La, Công ty Thủy điện Hòa Bình, Công ty Thủy điện Tuyên Quang, Công ty Thủy điện Huội Quảng - Bản Chát, Công ty cổ phần Thủy điện Thác Bà và Tổng công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia cũng được quy định rõ trách nhiệm.

Quy trình đồng thời quy định trách nhiệm về an toàn công trình; chế độ, phương thức thông tin, báo cáo vận hành; cung cấp thông tin, số liệu trong mùa lũ; quan trắc, dự báo và cung cấp thông tin, báo cáo trong mùa cạn. Qua đó, tăng cường tính thống nhất, kịp thời và minh bạch trong phối hợp điều hành hệ thống hồ chứa trên toàn lưu vực.

Quyết định số 1928/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 5/10/2026, thay thế Quyết định số 740/QĐ-TTg ngày 17/6/2019 và Quyết định số 922/QĐ-TTg ngày 14/5/2025 về Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Hồng.

DWRM