Ngày 15/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản số 3676/BNNMT-TNN gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc đôn đốc triển khai thực hiện việc đăng ký, cấp phép theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước đối với công trình thủy lợi.
Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong thời gian qua nhiều địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, rà soát, đôn đốc các tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên nước trên địa bàn thực hiện thủ tục đăng ký, cấp giấy phép khai thác tài nguyên nước để quản lý theo đề nghị tại các văn bản của các Bộ Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trước đây (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, số lượng các công trình thủy lợi và công trình khai thác nước phục vụ cấp nước sinh hoạt nông thôn thực hiện thủ tục đăng ký, cấp phép còn hạn chế. Hiện nay, mới có khoảng 484/7040 hồ chứa thủy lợi (chiếm 7%) được cấp giấy phép khai thác nước mặt.

Để đảm bảo tính nghiêm minh, tạo sự bình đẳng pháp luật (tổ chức, cá nhân có quyền, nghĩa vụ như nhau trước pháp luật, không phân biệt giữa cơ quan nhà nước với tư nhân), tránh thất thu ngân sách nhà nước và vi phạm pháp luật về tài nguyên nước, đồng thời nhằm tăng cường công tác quản lý thông qua công cụ cấp phép để có đầy đủ thông tin về hiện trạng khai thác phục vụ công tác quản lý tài nguyên và điều hòa điều hòa, phân bổ nguồn nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND tỉnh tiếp tục quan tâm, chỉ đạo các sở, ban, ngành có liên quan và xã, phường, đặc khu tiếp tục tuyên truyền, rà soát, đôn đốc các tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên nước trên địa bàn (bao gồm cả các công trình khai thác nước để cấp nước sinh hoạt nông thôn) khẩn trương thực hiện thủ tục kê khai, đăng ký, cấp phép khai thác tài nguyên nước theo quy định.
Trong thời gian qua, để tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên nước thì thủ tục hành chính (TTHC) về cấp giấy phép tài nguyên nước liên tục được sửa đổi cắt giảm, đơn giản hóa (giảm số ngày giải quyết thủ tục, thành phần hồ sơ, số lượng bộ hồ sơ; bỏ quy định về điều kiện năng lực đơn vị lập hồ sơ và đơn giản cách thức tiếp nhận hồ sơ…) thông qua việc sửa đổi, ban hành các Nghị định của Chính phủ, nhất là đối với công trình thủy lợi thì quy định thành phần và nội dung hồ sơ hết sức đơn giản theo hướng chỉ cung cấp thông tin và nội dung đánh giá hết sức cơ bản, không đòi hỏi phức tạp,…
Do vậy, để bảo đảm hoàn thành việc đăng ký, cấp phép đối với công trình thủy lợi (đã xây dựng và khai thác trước ngày 01/01/2013 mà chưa được đăng ký, cấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước trước ngày 01/7/2024) chậm nhất là ngày 30/6/2027 (theo quy định Khoản 6 Điều 86 Luật Tài nguyên nước) và đăng ký sử dụng tài nguyên nước đối với việc sử dụng mặt nước và đào hồ, ao, sông, suối, kênh, mương, rạch tạo không gian thu, trữ nước, tạo cảnh quan (đối với trường hợp thực hiện trước ngày 01/7/2024) chậm nhất trước ngày 30/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND tỉnh quan tâm, chỉ đạo một số nội dung sau:
Chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện các nhiệm vụ sau: Rà soát, hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn và đôn đốc các tổ chức, cá nhân là chủ các công trình thủy lợi (hồ chứa, đập dâng thủy lợi, cống, trạm bơm, công trình ngăn sông, suối, kênh, mương, rạch…) rà soát quy mô khai thác nước theo quy định, trên cơ sở đó khẩn trương lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép (nếu thuộc trường hợp phải có giấy phép) hoặc nộp tờ khai đăng ký khai thác nước mặt (nếu thuộc trường hợp đăng ký) về cơ quan tiếp nhận và thẩm định hồ sơ để xem xét, thẩm định, trình cấp có thẩm quyền cấp giấy phép, xác nhận đăng ký theo quy định tại Điều 15 Nghị định số 54/2024/NĐ-CP ngày 16/5/2024, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 12 Điều 2 Nghị định số 23/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 của Chính phủ.
Trong đó, lưu ý đối với thủ tục hành chính về lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoặc tờ khai đăng ký khai thác tài nguyên nước thì chủ công trình có thể tự lập hồ sơ vì hiện nay pháp luật về tài nguyên nước không quy định về điều kiện năng lực của đơn vị tư vấn lập đề án, báo cáo trong hồ sơ đề nghị cấp phép khai thác tài nguyên nước cũng như không yêu cầu bắt buộc các tổ chức, cá nhân phải thuê đơn vị tư vấn lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép.
Rà soát, tổ chức triển khai đồng bộ việc đăng ký sử dụng mặt nước và đào hồ, ao, sông, suối, kênh, mương, rạch tạo không gian thu, trữ nước, tạo cảnh quan theo quy định tại khoản 5 Điều 52 Luật Tài nguyên nước và khoản 2 Điều 8 Nghị định số 54/2024/NĐ-CP của Chính phủ, nhất là các trường hợp đã thực hiện trước ngày 01/7/2024.
Để đẩy nhanh việc chuyển đổi số phục vụ quản lý, theo dõi việc đăng ký, cấp phép đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương cập nhật thông tin của giấy phép, bản xác nhận đăng ký khai thác tài nguyên nước tại địa chỉ https://gstnn-gp.monre.gov.vn (đối với các Sở chưa cập nhật) và tiếp tục cập nhật chậm nhất sau 05 ngày làm việc, kể từ ngày ký ban hành đối với các giấy phép mới do UBND tỉnh cấp (đối với các Sở đã cập nhật).
Công văn cũng nêu, trong quá trình triển khai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương chủ động tổng hợp, báo cáo những khó khăn, vướng mắc để được hướng dẫn, xử lý kịp thời theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Đồng thời, các địa phương cần thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình triển khai. Theo đó, báo cáo về việc đăng ký sử dụng mặt nước, tạo không gian trữ nước phải được gửi trước ngày 31/12/2026; báo cáo về tình hình cấp phép khai thác nước mặt đối với công trình thủy lợi gửi trước ngày 31/12/2027.
DWRM