UNICEF Việt Nam: Lắng nghe trẻ em để hành động vì môi trường và tương lai bền vững

Sáng 21/3, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ phát động hưởng ứng Ngày Nước Thế giới 2026, Ngày Khí tượng Thế giới 2026 và Chiến dịch Giờ Trái đất 2026, đại diện UNICEF Việt Nam đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ: “Mọi nỗ lực bảo vệ môi trường đều hướng đến trẻ em và tương lai của các em”.

 

Môi trường hôm nay – Tương lai của thế hệ mai sau

Phát biểu tại sự kiện, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam nhấn mạnh, các vấn đề về nước, khí hậu và môi trường không chỉ là thách thức của hiện tại mà còn là trách nhiệm đối với các thế hệ tương lai.

Dẫn lại thông điệp của Lê Công Thành: “Chúng ta không thừa kế Trái đất từ tổ tiên, chúng ta mượn nó từ chính con cháu mình”, bà Silvia Danailov cho rằng điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hành động, bởi bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ quyền được sống, học tập và phát triển của trẻ em.

Theo đại diện UNICEF, việc đồng thời tổ chức các sự kiện môi trường toàn cầu trong cùng một thời điểm không chỉ nhằm nâng cao nhận thức, mà quan trọng hơn là thúc đẩy những cam kết hành động cụ thể, thiết thực từ các cấp, các ngành và toàn xã hội.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại buổi lễ là thực trạng đáng lo ngại về mức độ ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đối với trẻ em.

Theo đánh giá của UNICEF, tại Việt Nam, trẻ em đang ngày càng phải tiếp xúc nhiều hơn với ô nhiễm không khí và các hiểm họa liên quan đến khí hậu. Theo Chỉ số rủi ro khí hậu đối với trẻ em của UNICEF, có tới 99,5% trẻ em (khoảng 26,2 triệu em) đang phải chịu tác động từ nhiều cú sốc về khí hậu và môi trường. Những rủi ro này đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, việc học tập và cuộc sống hàng ngày của các em.

Đáng chú ý, tình trạng ô nhiễm không khí đang ngày càng gia tăng, trở thành một trong những nguy cơ lớn đối với sức khỏe trẻ em tại các đô thị và khu vực công nghiệp. Trong khi đó, các hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu như nắng nóng, bão lũ, hạn hán… cũng đang làm gia tăng tính dễ tổn thương của nhóm đối tượng này.

Lắng nghe trẻ em – từ nhận thức đến hành động

Theo bà Silvia Danailov, lắng nghe tiếng nói của trẻ em là điều kiện cần, nhưng chuyển hóa những tiếng nói đó thành hành động cụ thể mới là yếu tố quyết định.

“Chúng ta cần hành động ngay lập tức”, bà nhấn mạnh, đồng thời khẳng định trẻ em và thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách, mà còn là những tác nhân tích cực thúc đẩy sự thay đổi.

Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ tại Việt Nam đã và đang chủ động tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, từ nâng cao nhận thức cộng đồng đến đề xuất sáng kiến, giải pháp cụ thể. Đây là nguồn lực quan trọng cần được khuyến khích, hỗ trợ và phát huy.

Một điểm nhấn quan trọng của sự kiện là việc khởi động Chương trình “Trẻ em và Thanh niên hành động vì không khí sạch và tương lai bền vững”. Chương trình được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng để trẻ em và thanh niên có thể đóng góp ý tưởng, sáng kiến và trực tiếp tham gia vào các giải pháp bảo vệ môi trường ngay tại trường học và cộng đồng.

Đại diện UNICEF khẳng định, tổ chức này sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc triển khai chương trình, qua đó tạo điều kiện để các em phát huy vai trò, tiếng nói của mình trong các vấn đề môi trường và khí hậu.

Tuy nhiên, theo đại diện UNICEF, trẻ em và thanh niên không thể và không nên đơn độc trong hành trình này. Bảo vệ môi trường, đặc biệt là cải thiện chất lượng không khí, đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội, trong đó các nhà hoạch định chính sách giữ vai trò then chốt.

Việc lắng nghe ý kiến của trẻ em cần được cụ thể hóa thành các chính sách mạnh mẽ, đồng bộ hơn trong lĩnh vực quản lý môi trường, kiểm soát ô nhiễm không khí, cũng như cung cấp các dịch vụ thiết yếu như giáo dục, nước sạch và vệ sinh thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bà Silvia Danailov nhấn mạnh, nếu có sự đồng lòng, cam kết rõ ràng và trách nhiệm chung, Việt Nam hoàn toàn có thể cải thiện chất lượng môi trường sống, mang lại bầu không khí trong lành và một tương lai bền vững hơn cho mọi trẻ em.

DWRM